ඉතිහාසය

පාසල් ඉතිහාසය.. 

බෞද්ධ අධ්‍යාපනයේ පුනරුදයත් සමඟ, අපවත් වී වදාළ මාලිම්බඩ ශ්‍රී ගුණරතන නායක හිමිපාණන් වහන්සේගේ අනුශාසකත්වයෙන් 1927.03.10 දින පොල් අතු සෙවිලි කළ ශාලාවක “ගුණරතන විද්‍යාලය” නමින් මෙම පාසල් ආරම්භය සනිටුහන් විය.

     ගුණරතන නා හිමියන්ගේ ඉල්ලීම පරිදි මේ පාසල පිහිටුවීම සඳහා පාලටුවේ විසූ ගම්පති දොන් ජේමිස් සමරසිංහ දිසානායක මහතා ඉඩම් අක්කර බාගයක් සහ සාම විනිසුරු හදිසි මරණ පරීක්ෂක යු. එස්. දිසානායක මහතා අක්කරයක භූමි ප්‍රමාණයක් පරිත්‍යාග කරන ලදී.

     1927 දී ආරම්භ කළ මෙම විදුහල 1929 දී පරම විඥණාර්ථ බෞද්ධ සමාගමට පැවරිණි. එම බෞද්ධ සමාගමේ අධ්‍යක්ෂක සී.එ. ආරියතිලක මහතාගේ කළමනාකරණය යටතේ පාලනයත් “ගුණරතන ශාලාව” (100x30) රජයේ ආධාර මත ඉදි වීමත් සිදු විය. විදුහලේ මුල්ම විදුහල්පති වශයෙන් පාසල් ඉතිහාසයේ සඳහන් වන්නේ නාවිමන ජයවර්ධන මහතාය. 1932 දී “රතනපාල ශාලාව” එච්. ඒ. එස්. ජිනදාස මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් අවට ප්‍රජාවගේ දායකත්වයෙන් ගොඩනගන ලදී. 1950 දී උපගුරු අබේපාල හෙට්ටිගේ මහතා විසින් පාසල් ගීතය නිර්මාණය කරන අතර විද්‍යාලයේ ආදර්ශ පාඨය “විද්‍යා උදපාදී” නම් විය.

     1960.12.15 වැනි දින රජයට පවරාගත් මේ විදුහල මහා විදුහලක් බවට උසස් කරනු ලැබුවේ 1963 දී එවකට මාතර මන්ත්‍රි ධුරයක් හෙබවු මහානාම සමරවීර මහතාගේ ඉල්ලීමක ප්‍රතිඵලයක් වශයෙනි.

1972-1977 කාල වකවානුව තුළ පාසල් විදුහල්පති ධූරයට පූජ්‍ය අතුරලියේ ඉන්ද්‍රරතන හිමියන් පත්වීමත් සමඟ පාසල් ඉතිහාසයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙස හැදින්විය හැක..